Naast de Wolwener Klaus, staat nog altijd de beuk waaronder Wolfram, de zoon van de slotheer van Bigonville, zijn broer Ulrich vermoord en begraven zou hebben en waar hij ook zelf een rustplaats kreeg na zijn dood. Hij wordt - heel toepasselijk - de "Wolframsbuch" genoemd.
Hoewel de kroon van de boom door een onweer in 1955 en een zware storm in 2000 zwaar beschadigd raakte en de boom met behulp van een ingewikkelde constructie overeind gehouden moet worden, groeit en bloeit hij nog steeds. In 1980 had hij de indrukwekkende doorsnede van 1,75. De omvang bedroeg toen, op borsthoogte gemeten, vijf meter. In 1891 werd nog een omvang van 4,05 meter vastgesteld.
Sinds 1981 staat de Wolframsbuch op de "Lijst van bijzondere bomen in Luxemburg".
Wolframsbuch
Next to the Wolwener Klaus, you can still see the beech where Wolfram, the son of the Lord of Bigonville, killed and buried his brother Ulrich and where he was put to rest as well. It is appropiately called the "Wolframsbuch".
Although its crest was severely damaged during a rainstorm in 1955 and another storm in 2000 and the tree is held upright with the help of a complicated construction, it is still going strong. In 1980 its diameter was 1,75m; its circumference was five meter. In 1981 a circumference of 4,05m was measured.
Since 1981 the Wolframsbuch is on the "List of remarkable trees in Luxemburg.
Nicolas Frantz werd op 4 november 1899 geboren in Mamer. Hij was een wielrenner, die tussen 1923 en 1934 zestig keer als eerste over de eindstreep wist te komen.
Twee keer deed hij dat in de Tour de France, in 1927 en 1928. Die tweede touroverwinning was een heel bijzondere: hij droeg vanaf de eerste tot en met de laatste etappe de gele trui. Dat jaar werd de bekendste wielerwedstrijd dan ook "Tour de Frantz" genoemd.
Hij stierf op 8 november 1985 in Luxemburg-stad.
Of Nicolas Franz ooit die andere bekende Luxemburgse sporter - Josy Barthel - heeft ontmoet, weet ik niet. Maar in elk geval zijn ze gezamenlijk vereeuwigd in een bronzen beeld, dat voor het kasteel van Mamer staat. Het werd daar geplaatst in 2002, toen de Tour de France in Luxemburg van start ging.
Nicolas Frantz
Nicolas Frantz was born on November 4, 1899 in Mamer. He was a cyclist, who between 1923 and 1934 managed to cross the finish line in first place sixty times.
Two of those victories were in the Tour de France, in 1927 and 1928. The second one was rather special: he wore the yelllow tricot from the first to the last stage. That year the most famous cycling race was called the "Tour de Frantz".
He died on November 8, 1985 in Luxembourg-city.
I'm not sure Nicolas Frantz ever met that other famous Luxembourgish athlete, Josy Barthel. But fact is they are immortalized together in a bronze statue in front of Mamer Castle. It was erected in 2002, the year the Tour de France started in Luxembourg.
In juli 1941 werd het klooster van Cinqfontaines op bevel van de Duitse "Zivilverwaltung" (Burgerraad) ingericht als "Joods bejaardentehuis". Maar in werkelijkheid werd het een doorgangskamp voor Joodse inwoners, die vanaf hier werden doorgevoerd naar vernietigingskampen in Duitsland en Polen. In juni 1943 werd het "tehuis" gesloten.
In die twee jaar zijn bijna 300 Joodse inwoners van Luxemburg in Cinqfontaines ondergebracht en onderworpen aan het nazi-beleid van beroving, isolering, machtsmisbruik en lichamelijk en psychisch geweld dat voorafging aan de uiteindelijke "vernietiging".
Na de oorlog werd het klooster aangewezen als symbool van de holocaust. Op 6 juli 1969 werd er een monument geplaatst, gemaakt door de Luxemburgse beeldhouwer Lucien Wercollier.
Het beeld bestaat uit zeven vierkante blokken rood graniet, die afkomstig zijn uit de brug bij concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Vijf blokken zijn slordig opeengestapeld en beelden een mens uit die beschadigd maar niet geveld is. Op de blokken staan vijf Hebreeuwse letters; de beginletters van de eerste vijf woorden van Samuel 25:29.
In totaal zijn zo'n 700 Joodse inwoners van Luxemburg naar concentratiekampen afgevoerd. Naar schatting hebben 24 van hen de oorlog overleefd.
Holocaust-monument
In July 1941 the convent of Cinqfontaines was set up by the "Zivilverwaltung" (Civil Authority) as a "home for Jewish elderly". But in reality it was a transit camp for Jewish citizens, who were transported to destruction camps in Germany and Poland. The "home" was closed in June 1943.
In those two years, almost 300 Jewish inhabitants of Luxembourg were imprisoned in Cinqfontaines, where they had to endure the nazi-habits of robbing, isolation, abuse of power and physical and psychological violence that preceded the final "destruction".
After the war, the convent was appointed as a symbol of the holocaust. On July 6, 1969 a monument was installed, made by the Luxembourgisch sculpture Lucien Wercollier.
It consists of seven blocks of red granite, which were part of the bridge near the concentration camp Natzweiler-Struthof. Five blocks are piled up in a chaotic way, to symbolize a man who is damaged, but not broken. Each block carries a Hebrew character; the initials of the first five words of Sam. 25:29.
About 700 Jewish inhabitants were transported to concentration camps. Probably 24 of them survived the war.
Tussen 1820 en 1930 emigreerden zo'n 2500 Luxemburgers naar Brazilië.
Ook in 1928 ging een groep van ruim 300 Luxemburgse en Belgische families op weg naar een nieuw vaderland in Zuid-Amerika. Maar er kwam een kink in de kabel.
Keizer Dom Pedro I van Brazilië stelde volkomen onverwacht een immigratiestop voor Europeanen in. Voor de groep reizigers sloeg het bericht dat ze in Bremen niet aan boord mochten van de boot naar Zuid-Amerika in als een bom.
Ze moesten terug. Maar ze hadden huis noch haard meer.
De Luxemburgse regering liet zo snel mogelijk in een stuk niemandsland - dat "Um Kale Räis" werd genoemd - een barakkendorp inrichten. Daar konden ze, in grote armoede, proberen alsnog in Luxemburg een bestaan op te bouwen.
Het barakkendorp werd spottend "Nei Brasilien" (Nieuw Brazilië) genoemd. Het groeide later uit tot een echt dorp, dat de naam Grevels (Gréiwels) kreeg. Het heeft inmiddels zo'n 200 inwoners.
De naam van het culturele centrum herinnert nog steeds aan de oorsprong van het dorp.
Nei Brasilien
Between 1820 and 1930 about 2500 Luxembourgers emigrated to Brasil. So did a group of over 300 Luxembourgish and Belgian families in 1928, on their way to a new home in South-America. But something came in between.
Emperor Dom Pedro I of Brasil all of a sudden refused access to European immigrants. The group of travellers where completely baffled when they heard they weren't allowed to board the steamer to South-America in Bremen.
They had to go back... but there was nothing to go back to.
As soon as possible, the Luxembourgish government had a group of barracks built in a deserted region called "Um Kale Räis". There they could stay and try to build up a new life in Luxembourg.
The group of barracks were mockingly called "Nei Braslien" (New Brasil). They developed into a real village, that was called Grevels (Gréiwels). Nowadays it has about 200 inhabitants.
The name of the culturel centre still reminds of the origin of the village.
Henri Owen Tudor werd op 30 september 1859 geboren in Ferschweiler (D). Hij was ingenieur en uitvinder, onder meer van de loodaccu in 1881 - gebaseerd op de theorie van de Fransman Gaston Planté. Hij ontwikkelde een accu die werd aangedreven door de watermolen van Rosport, waarop hij in 1886 patent kreeg. Ook ontwikkelde hij in 1884 een 'Energiewagen', een mobiel energiestation voor de landbouw, aangedreven door een accu.
Hij wilde zijn accu's in Rosport produceren, maar werd door de hoge kosten al snel gedwongen om de productie naar België en Frankrijk (en later ook Duitsland en Engeland) te verplaatsen.
Toch liet hij in Rosport een groot buitenhuis bouwen - dat zelfs 'het kasteel van Rosport' wordt genoemd. Tegenwoordig dient het gebouw als gemeentehuis, waarin ook een Tudor-museum is ondergebracht.
Hij stierf op 31 mei 1928 in Rosport aan de gevolgen van loodvergiftiging.
Henri Tudor
Henri Owen Tudor was born on September 30, 1859 in Ferschweiler (Germany). He was an engineer who, in 1881, invtented the lead-acid battery - based on the theory of the Frenchman Gaston Planté. He developed an accu, which was driven by the Rosport water mill. In 1886 his invention was patented. In 1994 he also developed an "energy-car", a mobile energy station, driven by an accu, to be used in agriculture.
He tried to procuce his accus in Rosport, but the high costs forced him to expand manufacturing to Belgium, France (later also Germany and the United Kingdom).
Nevertheless he build a huge mansion in Rosport, which is even called the 'Rosport Castle'. Nowadays it is the city hall and also houses the Tudor Museum.
He died on May 31, 1928 in Rosport of lead poisoning.
Nicolas - meestal Nik genoemd - Welter werd op 2 januari 1871 geboren in Mersch. Hij was schrijver en politicus. Een van zijn grote verdiensten was het schrijven van de Luxemburgse tekst van het Wilhelmus.
"Ons" Wilhelmus is in Luxemburg niet het volkslied, maar wel de hymne van de groothertogelijke familie. Het wordt gespeeld als iemand van de familie bij een ceremonie binnenkomt of vertrekt.
De oorspronkelijke melodie stamt waarschijnlijk uit de 16e eeuw.
Welter schreef de tekst in 1919, ter vervanging van de tekst van Willy Goergen (geboren in Steinsel op 30.04.1867, gestorven in Luxemburg-stad op 06.06.1942) uit 1915. Aanleiding voor de nieuwe tekst was het huwelijk van groothertogin Charlotte met Félix de Bourbon-Parma op 6 november 1919.
Welter stierf op 13 juli 1951 in Luxemburg-stad.
The Luxembourgish Wilhelmus
Nicolas - mostly called Nik - Welter was born on January 2, 1871 in Mersch. He was a writer and a politician. One of his most important merits was the writing of the Luxembourgish lyrics to the Wilhelmus.
In Luxembourg, the Wilhelmis is not, like in The Netherlands, the national anthem, but the grand ducal anthem. It is played when a member of the family enters or leaves during a ceremony.
The traditional melody was probably composed in the 16th century. Welter wrote the lyrics in 1919, to replace the text by Willy Goergen (born in Steinsel, 30.04.1867 and deceased in Luxembourg-City, 06.06.1942) in 1915. The reason for the new lyrics was the wedding of Grand Duchess Charlotte and Félix de Bourbon-Parma on November 6, 1919.
Welter died on July 13, 1951 in Luxembourg-city.
Een eindje buiten het dorpje Wolwelange, dichtbij de westelijke grens van Luxemburg, ligt een klein kapelletje dat de "Wolwener Klaus" wordt genoemd. Een sage vertelt het bijbehorende verhaal.
De kasteelheer van Bigonville had twee zonen, van wie de jongste bij iedereen geliefd was. Dat maakte de oudste vreselijk jaloers. Toen de jongste zoon een lange reis wilde maken, lokte zijn broer hem een dag voor zijn vertrek naar deze eenzame plek, vermoordde hem en begroef hem onder een jonge beukenboom.
Hij kreeg al snel spijt van zijn daad en trok als boetedoening mee met de eerste twee kruistochten. Na zijn terugkomst bouwde hij bij de beuk een kluizenaarshut en leefde daar tot aan zijn dood. Hij werd begraven onder diezelfde beukenboom, naast zijn broer.
Wolwener Klaus
Not far from the village of Wolwelange, near the western border of Luxembourg, there is a little chapel called the "Wolwener Klaus".
The following legend explains its origin.
The Lord of Bigonville had two sons. The youngest was loved bij everyone, which made the older one increasingly envious. On the day before the younger son was to leave for a long journey, his brother lured him to this place, killed him and buried him onder a young beech.
He soon regretted his crime and as penance he joined the first two Crusades. After his return, he built a hermit's cell near the beech, where he lived for the rest of his life. He was buried under the same beech, next to his brother.
